11 ნოემბერს, “ქართული ოცნების” ოფისში გამართულ ბრიფინგზე, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა, ირაკლი კირცხალიამ განაცხადა, რომ: „სამი მილიარდით არის ნაერთი ბიუჯეტი გაზრდილი წინა წელთან შედარებით და 35,5 მილიარდს შეადგენს… ზოგადად ძალიან კარგად იცით და ცნობილია ჩვენი საზოგადოებისთვის, რომ ეკონომიკა არის ფუნდამენტური საზრუნავი ჩვენი ქვეყნისთვის და კარგად ვხედავთ და კარგად ხედავენ ჩვენი გარე ე.წ. მეგობრები, წლიდან წლამდე და განსაკუთრებით 2022 წლის შემდეგ როგორი ეკონომიკური ზრდა გვქონდა ჩვენს ქვეყანაში, ორნიშნა ეკონომიკური ზრდა იყო“.
ირაკლი კირცხალიამ ასევე თქვა, რომ „ყოველ წელს მსოფლიო ბანკის, სავალუტო ფონდის და სხვა ძალიან მნიშვნელოვანი და ავტორიტეტული ფინანსური ინსტიტუტების დაგეგმილი პროგნოზები და მაჩვენებლები ყოველთვის, ყოველკვარტალურად იზრდებოდა და წელსაც, როდესაც ძალიან პრაგმატულად გამოქვეყნებული ჰქონდათ ჩვენს რეგიონზე და განსაკუთრებით საქართველოზე 5%-იანი ზრდა, ეს გადაიხედა და ავიდა 7,5%-ზე“.
კირცხალიას ბრიფინგი იხილეთ ბმულზე.
ფაქტმონიტორის გადამოწმებით, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, მსოფლიო ბანკის, აზიის განვითარების ბანკის (ADB) და საქსტატის ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით, ირაკლი კირცხალიას განცხადებაში ასახული ზოგადი ტენდენციები რეალურ მონაცემებთან თავსებადია, თუმცა ზოგიერთი შეფასება ნაწილობრივ განსხვავდება ზუსტი მაჩვენებლებისგან. განსაკუთრებით ორნიშნა ზრდის ნაწილში, რადგან ორნიშნა ზრდა სრულად მხოლოდ 2021–2022 წლებში ფიქსირდებოდა, ხოლო 2023–2024 წლებში ზრდა მაღალია, თუმცა ერთნიშნად დარჩა.
ეკონომიკური ზრდის ფაქტობრივი მონაცემები 2021 წლიდან:
2021: 10.4% — ძლიერი აღდგენა COVID-ის შემდეგ.
2022: 10.1% — ორნიშნა ზრდა მეორე წელია; განპირობებულია ტურიზმის, ფულადი გზავნილებისა და შემოდინებების მატებით.
2023: 7.8% — მაღალი ერთნიშნა ზრდა; შენელებულია გლობალური უარყოფითი ფაქტორების გამო, თუმცა კვლავ აღემატება რეგიონულ საშუალო მაჩვენებელს ( ̴3–4%).
2024: 9.4% — თითქმის ორნიშნა მაჩვენებელი; ზრდას განაპირობებს განსაკუთრებით 10%-ზე მეტი ზრდა ისეთ სექტორებში, როგორიცაა ინფორმაციულ-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები და ტრანსპორტი.
• 2025 (პირველი ნახევარი): 8.3% წლიურად; მთელი წლის პროგნოზი: 7- 7.2% — შემცირებადი, თუმცა კვლავ მდგრადი ტემპი.
ამრიგად შეიძლება ითქვას, რომ ორნიშნა ეკონომიკური ზრდა ფიქსირდება 2021–2022 წლებში, ხოლო 2024 წლის 9.4%-იანი მაჩვენებელი მას ძალიან უახლოვდება. ამიტომ ფრაზა – “2022 წლის შემდეგ… პრაქტიკულად ყოველ წელს” – ნაწილობრივ თავისუფალი ინტერპრეტაციაა, რადგან 2023 წელი ორნიშნა არ ყოფილა, თუმცა საერთო დინამიკა მაინც მაღალი რჩება: 2021 წლიდან საშუალო ზრდა დაახლოებით 9%-ს შეადგენს, რაც მნიშვნელოვნად აჭარბებს გლობალურ საშუალოს ( ̴3%).
პარალელურად, სიღარიბის დონე (PPP $8.30 სტანდარტით) 2010 წლის 77%-დან 2024 წლისთვის დაახლოებით 46%-მდე შემცირდა, ხოლო უმუშევრობა 2024 წლის ბოლოს 13.9%-ს შეადგენდა.
2. პროგნოზის გადახედვა: ყოველთვის იზრდებოდა თუ არა ეკონომიკა კვარტალურად?!
საერთაშორისო ორგანიზაციები: IMF, WB, ADB, EBRD – 2023 წლიდან რეგულარულად, ხშირად წელიწადში რამდენჯერმე, ზრდის ზემოთ გადახედილ პროგნოზებს საქართველოში. ამის საფუძველი იყო მოსალოდნელზე ძლიერი ეკონომიკური მაჩვენებლები, მათ შორის 2024 წლის აგვისტოში დაფიქსირებული 10%-იანი წლიური ზრდა.
ამ პროცესს საფუძვლად უდევს თავდაპირველად ფრთხილი (გეოპოლიტიკური რისკების გათვალისწინებით გაკეთებული) შეფასებები, რასაც შემდგომ მოჰყვა ტურიზმისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ზრდა. 2022 წელს პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები 2 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენდა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია.
გარდა ამისა:
2023: IMF/WB-ის საწყისი შეფასებები ̴ 4–5% (აპრილი), გადახედილი 7–8%-მდე წლის ბოლოს.
2024: ADB-ის პროგნოზი 5%-დან (აპრილი) გადახედილია 7%-მდე (სექტემბერი). IMF-ის პროგნოზი 5.7%-დან 7.6%-მდე.
საქსტატის ყოველთვიური და კვარტალური მონაცემებიც, როგორც წესი, კონსენსუსზე მაღალი იყო, რამაც წლიური ზრდის აჩქარება უზრუნველყო.
3. 2025 წლის სპეციფიკა: დაგეგმილი 5%-იანი ზრდის გადახედვა 7.5%-მდე?!
პროგნოზის ევოლუცია:
2024 წლის დასაწყისში, როდესაც კეთდებოდა წინასწარი შეფასებები 2025 წლისთვის, ADB-სა და IMF-ს ჰქონდათ ̴5–5.5%-იანი ფრთხილი პროგნოზები — არჩევნების მიმოხილვის, გლობალური რისკებისა და ფულადი გზავნილების შენელების ფონზე.
2025 წლის შუა პერიოდში IMF-მა ზრდის პროგნოზი გაზარდა 6%-მდე (მაისი), ხოლო შემდეგ — 7.2%-მდე (ივლისის „მუხლი IV“ ანგარიში). უახლესი შეფასება (ოქტომბერი) კვლავ 7.2%-ს შეადგენს.
მსოფლიო ბანკის 2025 წლის ოქტომბრის განახლებაში ზრდის პროგნოზი 7%-მდე ავიდა (ივნისის ̴6.5%-დან).
ADB და EBRD 2025 წლის სექტემბერ–ოქტომბერში საქართველოსთვის 7%-იან ზრდას პროგნოზირებენ.
დამატებითი კონტექსტი:
ძირითადი საერთაშორისო ანგარიშები ზუსტ 7.5%-ს არ ასახელებენ, თუმცა მაჩვენებელი ძალიან ახლოსაა: IMF-ის 2024 წლის საშუალო ზრდის მაჩვენებელი 7.5% იყო, ხოლო ადგილობრივი ანალიზების ნაწილი 2025 წლის პროგნოზსაც 7.5%-ზე ამრგვალებს.
2025 წლის პირველი ნახევრის 8.3%-იანი ზრდა უკვე აღემატება როგორც 7%-იან, ისე 7.5%-იან შეფასებებს.
შეფასება:
საწყისი, დაახლოებით 5%-იანი პროგნოზი ნამდვილად შეესაბამება “პრაგმატულ’ და კონსერვატიულ საბაზისო შეფასებებს, ხოლო შემდგომში ̴7%-მდე და ზემოთ გადახედვა, საერთაშორისო ინსტიტუტების მონაცემებს უტოლდება. 7.5%-იანი პროგნოზი ოფიციალურ დოკუმენტებში პირდაპირ არ ფიგურირებს, თუმცა მისი გამოყენება შესაძლებელია როგორც დამრგვალებული ან საშუალო შეფასება, და არსობრივად შეცდომაში არ შეჰყავს, რადგან პროგნოზების დინამიკა სწორედ ამ დონეს უახლოვდება.
აქვე უნდა აღნიშნოს, რომ საქართველო საერთაშორისო შედარებაში ანგარიშგასაწევ პოზიციაზე იმყოფება: სავალუტო ფონდის 10-წლიანი პროგნოზებით, ქვეყანა მსოფლიო მასშტაბით სამ საუკეთესო ეკონომიკას შორის მოხვდება რეალური მშპ-ის ერთ სულ მოსახლეზე ზრდის მიხედვით – წლიურად 7.5% 2029 წლამდე. ეს საქართველო წარმოაჩენს როგორც “ახალი თავისუფალი ბაზრის” ერთ-ერთ გამონაკლისად, სადაც ზრდას ერთდროულად ხელს უწყობს პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მაღალი დონე, ტურიზმის სექტორის სტაბილური ზრდა (2025 წლის პირველ ნახევარში შემოსავლების 3.8% წლიურად), და დაბალი სახელმწიფო ვალი – მხოლოდ მშპ-ის 34%.
სავალუტო ფონდის შეფასებით, ქვეყნის საშუალოვადიანი პოტენციალი ̴5%-იან წლიურ ზრდაზეა ორიენტირებული.
გამოყენებული წყაროები:
ინფორმაცია მოპოვებულია
სავალუტო ფონდიდან – 2025 წლის ოქტომბრის მსოფლიო ეკონომიკური ანგარიშიდან და ივლისის “მუხლი IV-დან”,
მსოფლიო ბანკიდან – 2025 წლის ოქტომბრის მიმოხილვიდან,
აზიის განვითარების ბანკიდან – 2024 წლის სექტემბრის განახლებიდან,
საქსტატის 2025 წლის პირველი ნახევრის მონაცემებიდან, და საერთაშორისო აგრეგატორებიდან (Trading Economics).
აქვე უნდა ითქვას, რომ საქართველოს ეკონომიკური დინამიკა მართლაც მაღალია, წლიური ზრდა ხშირად ორნიშნას უახლოვდება, საერთაშორისო პროგნოზები კი ზემოთ გადახედვის ტენდენციას ინარჩუნებს.
2025 წლისთვის პროგნოზის ̴5%-იდან ̴7%-მდე ზრდა საერთო მიმართულებას სრულად შეესაბამება – თუნდაც არა აბსოლუტური ათწილადი სიზუსტით.
გლობალური ტურბულენტობისა და რეგიონული გაურკვევლობების (მათ შორის უკრაინის ომის) პირობებში, საქართველოს ეკონომიკური მდგრადობა და პროგნოზების გაუმჯობესება ნამდვილად წარმოაჩენს პოზიტიურ სტრუქტურულ ტენდენციას.
ეკონომიკური ზრდის დადასტურების წყაროები:
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მსოფლიო ეკონომიკური პერსპექტივა (WEO), 2025 წლის ოქტომბრის განახლება: მშპ-ს ზრდის პროგნოზები და გადახედვები საქართველოსთვის (2021–2025).
საერთაშორისო სავალუტო ფონდის IV მუხლის კონსულტაცია საქართველოსთვის, 2025 წლის ივლისი: წლიური ზრდის დეტალური მონაცემები (მაგ., 2024 წელი 9.4%-ით, 2025 წლის პირველი ნახევარი 8.3%-ით) და აღმავალი გადახედვის ისტორია.
მსოფლიო ბანკის საქართველოს ეკონომიკური მიმოხილვა, 2025 წლის ოქტომბერი: 2025 წლის პროგნოზის გადახედვა 7%-მდე და ისტორიული მონაცემები (მაგ., 2023 წელი 7.8%-ით).
აზიის განვითარების ბანკის (ADB) აზიის განვითარების პერსპექტივა, 2025 წლის სექტემბრის განახლება: საწყისი 5–5.5% 2025 წლისთვის გადახედილია 7%-მდე; 2024 წლის მონაცემები.
ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის (EBRD) რეგიონული ეკონომიკური პერსპექტივები, 2025 წლის ოქტომბერი: ადასტურებს 7%-იან ზრდას 2025 წლისთვის და მომსახურების სექტორის ძლიერ ზრდას.
საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (საქსტატი), 2025 წლის პირველი ნახევრის მშპ-ს გამოშვება (2025 წლის აგვისტო): ფაქტობრივი კვარტალური მონაცემები (მაგ., წლიური ზრდა 8.3%).
სავაჭრო ეკონომიკის აგრეგატები (2025 წლის ნოემბრის მდგომარეობით): შედგენილია კონსენსუსის პროგნოზები და ისტორიული მშპ-ს მაჩვენებლები სწრაფი ჯვარედინი შემოწმებისთვის.
ამრიგად, შეიძლება ითქვას, რომ საქართველოს ეკონომიკაში დაფიქსირებული პოზიტიური ტენდენციები და მაღალი ეკონომიკური ზრდა იმაზე მეტყველებს, რომ საგარეო შოკების, გეოპოლიტიკური დაძაბულობისა და გამოწვევების მიუხედავად, ის მდგრადობას ინარჩუნებს და სტაბილურად ვითარდება. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ ზრდის ტენდენცია ფიქსირდება 2025 წლის ივნისში დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვის მაჩვენებელში, რომელიც წინა წლის შესაბამისი თვის მაჩვენებელთან შედარებით 8.7%-ით გაიზარდა, ხოლო ახლად დარეგისტრირებულ საწარმოთა რაოდენობამ 6,188 ერთეული შეადგინა.
საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისა და სარეიტინგო კომპანიების შეფასებით, საქართველოს ეკონომიკა მდგრადობას ინარჩუნებს გონივრული მაკროეკონომიკური პოლიტიკის შედეგად. მათ შორის – საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა, 2025 წლის აპრილის განახლებულ ანგარიშში, კლების მიმართულებით გადახედა გლობალური, წამყვანი ეკონომიკების და ევროპის უმრავლესი ქვეყნების ეკონომიკური ზრდის პროგნოზებს, ამ ფონზე სავალუტო ფონდმა საქართველოში გამართული მისიის (სსფ-ის წესდების IV მუხლის კონსულტაციების) ფარგლებში 2025 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 6%-დან 7.2%-მდე გაზარდა, რაც მიანიშნებს საქართველოს ეკონომიკის მდგრადობაზე საგარეო შოკების მიმართ. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით, რეგიონისა და ევროპის ქვეყნებს შორის, საქართველოს ექნება ყველაზე მაღალი ეკონომიკური ზრდა საშუალოვადიან პერიოდში – 2025-2030 წლებში და საშუალოდ 5.4%-ს შეადგენს.
შესაბამისად, ფაქტმონიტორის შეფასებით საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერის, ირაკლი კირცხალიას განცხადება მეტწილად სიმართლეს წარმოადგენს და საქართველოს ეკონომიკის არსებულ მდგომარებას ასახავს.
შენიშვნა: მინიჭებული ვერდიქტის გასაჩივრება ან შეცვლის მოთხოვნა შესაძლებელია განხორციელდეს დაინტერესებული პირის მიერ ფაქტმონიტორის ოფიციალურ საიტზე
